Vaccinatie tijdens de zwangerschap: een belangrijke stap in de bescherming van baby’s

Nieuw onderzoek naar Groep B Streptokokken (GBS) laat zien dat ernstige GBS-infecties bij baby’s in de toekomst mogelijk voorkomen kunnen worden als de moeder tijdens de zwangerschap wordt gevaccineerd.  Voor ouders is dat belangrijk nieuws.

image

Nieuw onderzoek naar Groep B Streptokokken (GBS) laat zien dat ernstige GBS-infecties bij baby’s in de toekomst mogelijk voorkomen kunnen worden als de moeder tijdens de zwangerschap wordt gevaccineerd. De resultaten zijn veelbelovend. Meer dan 96% van de ernstige GBS-infecties bij jonge baby’s worden veroorzaakt door GBS typen waartegen vaccins in ontwikkeling zijn. Voor ouders is dat belangrijk nieuws.

Ernstige GBS-infecties nemen toe
GBS is een bacterie die bij pasgeboren baby’s kan leiden tot een ernstige infectie, zoals sepsis of hersen(vlies)ontsteking. Onderzoekers analyseerden de gegevens van 1987 tot en met 2024. Over die periode van 37 jaar werden 2.212 ernstige GBS-infecties gevonden bij baby’s jonger dan 90 dagen. Bij 1.307 baby’s ontstond de infectie in de eerste levensweek. Bij 905 baby’s gebeurde dit tussen de zevende en 90e levensdag.

Het aantal ernstige infecties is de afgelopen decennia duidelijk toegenomen. In 1987 waren er 0,19 gevallen per 1.000 geboorten. In 2023 waren dat er 0,57 per 1.000.

Steeds vaker een type GBS dat hersen(vlies)ontsteking kan veroorzaken
De onderzoekers keken ook naar de verschillende typen GBS-bacteriën die de infecties veroorzaken. Serotype III kwam het vaakst voor: bij 61% van de onderzochte gevallen. Ook zagen zij dat een specifieke genetische variant van GBS, CC17, steeds vaker wordt gezien bij ernstige infecties en hersen(vlies)ontsteking. Het aandeel van deze variant steeg van 29% in 1987–1996 naar 49% in 2014–2023.

Ernstige ziekte
De onderzoekers keken in een tweede studie ook naar het beloop van de GBS infectie bij 375 baby’s die van 2018 tot 2025 in Nederlandse ziekenhuizen waren opgenomen. Van deze patiënten had 24% zeker meningitis en bij nog eens 24% waren er duidelijke aanwijzingen voor meningitis zonder dat de bacterie in het hersenvocht gekweekt kon worden. Overlijden kwam het meest voor bij kinderen met meningitis bij wie de GBS bacterie in het hersenvocht werd gekweekt (12%). Van de kinderen met GBS sepsis zonder tekenen van meningitis stierf 2%.

Onderzoek maakt verschil
Dit onderzoek geeft belangrijke inzichten in de ontwikkeling van GBS-infecties in Nederland en in de mogelijke impact van toekomstige vaccinatie. Juist door over een lange periode gegevens te verzamelen, kunnen veranderingen in typen bacteriën duidelijk worden herkend.

Het onderzoek, uitgevoerd door een onderzoeksteam van Amsterdam UMC, Emma Kinderziekenhuis en Wellcome Sanger Institute, is mede mogelijk gemaakt door Stichting ItsME.

De onderzoeken zijn gepubliceerd in The Lancet Regional Health – Europe onder de titel Group B streptococcal disease in infants 0-3 months in The Netherlands, 1987-2023: a nationwide genomic and epidemiological surveillance study en in Journal of Infection onder de titel Clinical characteristics, outcomes and molecular epidemiology of group B streptococcal disease in young infants in the Netherlands.